vietinfo di động
Thư mục
Khoa học công nghệ

Dọn sạch không gian, một bài toán nhức đầu

Cập nhật lúc 18-08-2010 07:14:47 (GMT+1)

Hiện nay, Cơ quan Không gian châu Âu phải thay đổi lộ trình của hai vệ tinh mỗi tháng để tránh các mảnh vỡ đang bay tứ tung trên không gian. Nhưng dọn sạch những mảnh vỡ này là cả một bài toán nhức đầu về mặt công nghệ, tài chính và pháp lý.

Hiện có nhiều con số khác nhau được đưa ra, nhưng nếu căn cứ theo thống kê của cơ quan NASA thì trong năm 2009, đã có đến 19 ngàn vật thể đường kính hơn 10cm trên khắp không gian, bao gồm cả 6.000 vệ tinh nhân tạo và trong đó chỉ có 1.000 vệ tinh là còn hoạt động, những vệ tinh kia đã hết hạn sử dụng từ lâu, nhưng cứ nhởn nhơ trên bầu trời của chúng ta. Ấy là chưa kể ít nhất 500 ngàn mảnh vỡ từ 1 đến 10 cm và hàng chục triệu mảnh nhỏ xíu chưa tới 1cm.

Những mảnh vỡ không gian này đe dọa ngày càng nhiều các vệ tinh nhân tạo. Ngay cả hàng triệu mảnh vỡ dưới 1 cm cũng có thể gây tác hại nặng nề cho các tấm pin Mặt trời hoặc các vệ tinh nhân tạo, vì chúng bay quanh Trái đất với tốc độ cực nhanh: từ 3 đến 7,7 km/giây. Các mảnh vỡ đụng vào nhau, tạo ra phản ứng gọi là “hội chứng Kessler”, tức là khi hai vật thể va vào nhau, chúng tạo ra những mảnh vỡ nhỏ hơn, những mảnh vỡ này bay một hồi thế nào cũng đụng những “đồng nghiệp”, đẻ ra những mảnh vỡ khác. Cứ thế là làm.

Khổ nỗi là người ta không thể dùng tia laser để phá hủy những mảnh vỡ từ vệ tinh và các vật thể khác trên không gian, vì khi nổ tung, chúng lại tạo ra những mảnh vỡ nhỏ hơn. Giải pháp duy nhất chỉ có thể là làm sao cho chúng di chuyển khỏi những độ cao có thể gây hại hoặc cho chúng rơi xuống khí quyển Trái đất và tự tiêu hủy.

Nhưng các biện pháp kỹ thuật lại vô cùng tốn kém, vì mỗi lần kéo một mảnh vỡ xuống khí quyển Trái đất tốn khoảng 300 triệu đôla. Dọn sạch hơn 19.000 mảnh vỡ đường kính hơn 10 cm cần đến 5.700 tỷ đôla.

Thêm vào đó, công pháp không gian quốc tế hiện vẫn là bài toán nhức đầu. Chẳng hạn như nước Pháp không thể tự quyết định dọn sạch một mảnh vỡ đang tung tăng trên không gian, gây cản trở lưu thông, nếu mảnh vỡ đó là từ một vệ tinh của Mỹ. Không khéo lại xảy ra chiến tranh giữa các vì sao giữa hai cường quốc.

Hiện giờ, các nước phóng vệ tinh lên không gian đã đồng ý với nhau về hai quy định: một vệ tinh 25 năm sau khi được phóng lên quỹ đạo bằng cách này hay cách khác phải tự tiêu hủy. Những vệ tinh nằm ở quỹ đạo thấp (dưới 2000 km ) phải rơi trở lại khí quyển Trái đất để bị phân rã. Những vệ tinh nằm ở quỹ đạo địa tĩnh ( cách Trái đất 35.786 km) phải được đẩy lên quỹ đạo “nghĩa điạ” ( cách Trái đất 36.086 km ), để yên giấc ngàn thu ở đó, khỏi vuớng chân các vệ tinh còn hoạt động.

Có điều, đó chỉ là những nguyên tắc, chứ chưa phải là điều khoản bắt buộc. Không phải vệ tinh nào hết hạn sử dụng cũng được mai táng đàng hoàng. Nhưng cho dù toàn bộ các quốc gia tuân thủ nghiêm chỉnh những quy định đó, thì trên không gian nay cũng đã quá đầy rác rồi và chắc là sẽ đến lúc con người phải ngưng phóng vệ tinh nhân tạo lên các quỹ đạo.


Theo RFI
Tin liên quan
Lựa chọn vietinfo di động

VietInfo Group

Liên hệ gửi bài: BBT@vietinfo.eu
Liên hệ quảng cáo: quangcao@vietinfo.eu ,
Tel.:+420 777 007 989 (chỉ liên hệ quảng cáo)

Vietinfo.eu được phát hành theo giấy phép và luật thông tin của EU.

Copyright © 2008 - 2021 VietInfo Group

Chọn hiển thị:

Chọn khổ chữ: